مراد على شمس
101
با علامه در الميزان ( فارسى )
واضح است كه عذاب خدايى كه هم قوى است و هم بىنياز مطلق ، شديد خواهد بود ؛ چرا كه او ميتواند از وجود بندگانش چشم پوشيده ، همه را دستخوش هلاكت نمايد و به ديار عدم بفرستد ، و از نو خلق و بندگان ديگرى بيافريند همچنانكه همين عمل را در امم گذشته انجام داده است . آرى ، تمامى موجودات ريز و درشت و زمينى و آسمانى اين عالم ، با زبان حال ، گوياى اين حقيقتند كه « ربّ العزّة » و « ولىّ حميد » تنها او است ، و ربّ ديگرى غير از او نيست . اين خلاصه و برداشتى بود از آيات اين سوره . « 1 » س 81 - از مجموع بيانات آيهء 133 بقره « . . . نَعْبُدُ إِلهَكَ . . . وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ . » درخصوص دين ابراهيم عليه السّلام و فرزندانش چه استفادهاى مىشود ؟ ج - در اين پرسش و پاسخ روى هم رفته اين معنا به چشم مىخورد : كه دين ابراهيم اسلام بوده ، و دينى هم كه فرزندان وى ، يعنى اسحاق و يعقوب و اسماعيل و نوادههاى يعقوب ، يعنى بنى اسرائيل و نوادههاى اسماعيل يعنى بنى اسماعيل خواهند داشت ، اسلام است ، و لا غير ، چه اسلام آن دينى است كه ابراهيم از ناحيهء پروردگارش آورده ، و در ترك آن دين ، و دعوت به غير آن ، احدى را دليل و حجتى نيست . « 2 » س 82 - منظور از « حنيفيت » كه منتسب به حضرت ابراهيم است چيست ؟ ( بحث روايتى ) ج - در تفسير عياشى از امام صادق عليه السّلام در ذيل آيهء « قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ
--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 12 ، ص 4 ( 2 ) . الميزان ؛ ج 1 ص 462 .